یکی از رایجترین باورهای نادرست درباره ورزشهای رزمی این است که چون بوکس، کیکبوکسینگ و هنرهای رزمی ترکیبی (اِم اِم اِی) ورزشهایی انفجاری هستند، پس سیستم هوازی نقش چندانی در موفقیت ورزشکار ندارد. بسیاری از افراد وقتی یک مبارزه حرفهای را تماشا میکنند، تنها ضربات سریع، جابهجاییهای انفجاری، ضربات پا، مشتهای سنگین یا درگیریهای شدید را میبینند و تصور میکنند تمام انرژی این حرکات از سیستمهای بیهوازی تأمین میشود. این برداشت تنها بخشی از واقعیت را بیان میکند. اگرچه بخش عمده انرژی مورد نیاز برای اجرای ضربات قدرتمند از سیستم ATP-PC و گلیکولیز بیهوازی تأمین میشود، اما بدون یک سیستم هوازی قدرتمند، هیچ بوکسوری نمیتواند کیفیت مبارزه خود را در طول چند راند حفظ کند.
همین موضوع باعث شده است بسیاری از متخصصان فیزیولوژی ورزش جملهای را بارها تکرار کنند:این قدرت مسابقه را میبرد، اما استقامت اجازه میدهد قدرت تا پایان مسابقه باقی بماند این جمله شاید ساده به نظر برسد، اما یکی از مهمترین اصول تمرینات بوکس حرفهای را بیان میکند.
برای درک بهتر نقش سیستم هوازی، باید ابتدا مفهوم آن را بشناسیم. سیستم هوازی مسیری است که بدن با استفاده از اکسیژن، کربوهیدراتها و چربیها را به ATP تبدیل میکند. برخلاف سیستم ATP-PC که تنها چند ثانیه دوام دارد یا گلیکولیز بیهوازی که برای فعالیتهای شدید کوتاهمدت طراحی شده است، سیستم هوازی میتواند ساعتها انرژی تولید کند. سرعت تولید ATP در این مسیر کمتر است، اما ظرفیت آن تقریباً نامحدود محسوب میشود.
در مسابقه بوکس، اگرچه هیچ بوکسوری به مدت طولانی با شدت حداکثر فعالیت نمیکند، اما در تمام طول مبارزه بدن در حال مصرف انرژی است. حتی زمانی که ورزشکار مشت نمیزند، حرکت پا انجام میدهد، فاصله را تنظیم میکند، جاخالی میدهد، ضربات حریف را پیشبینی میکند، تعادل خود را حفظ میکند و عضلاتش دائماً در حال انقباض هستند. تمام این فعالیتها به انرژی نیاز دارند و بخش بزرگی از این انرژی از سیستم هوازی تأمین میشود.
یکی از مهمترین وظایف سیستم هوازی، بازسازی ذخایر فسفوکراتین است. همانطور که در بخش قبل گفته شد، سیستم ATP-PC سریعترین منبع تولید انرژی بدن است، اما ذخایر آن تنها چند ثانیه دوام دارند. نکته جالب اینجاست که بازسازی فسفوکراتین تقریباً به طور کامل وابسته به متابولیسم هوازی است. به عبارت دیگر، هرچه سیستم هوازی ورزشکار قویتر باشد، بدن او سریعتر میتواند فسفوکراتین مصرفشده را دوباره تولید کند و برای انفجار بعدی آماده شود.
در تجربه سالها مربیگری نیز بارها مشاهده کردهام که هنرجویانی که تنها بر تمرینات قدرتی و ضربات تمرکز میکنند، معمولاً پس از چند راند کیفیت تکنیک آنها افت میکند. سرعت دست کاهش مییابد، حرکت پا کندتر میشود، گارد پایین میآید و تصمیمگیری آنها دچار اختلال میشود. اما ورزشکارانی که برنامه کاملی شامل تمرینات هوازی، قدرتی، انفجاری و مهارتی دارند، حتی در پایان تمرین نیز میتوانند تکنیکهای خود را با دقت بیشتری اجرا کنند.درباشگاه رزمی اِم اِم اِی تیم تلاش میکنم برنامههای تمرینی تنها بر اساس قدرت یا سرعت طراحی نشوند. هدف این است که هنرجو بتواند هم ضربهای قدرتمند بزند، هم در طول چند راند کیفیت عملکرد خود را حفظ کند و هم بدون خستگی زودرس از تمرین لذت ببرد. این نگاه علمی به تمرین، علاوه بر افزایش عملکرد، به کاهش احتمال آسیبدیدگی نیز کمک میکند؛ زیرابسیاری از آسیبها زمانی رخ میدهند که خستگی باعث کاهش تمرکز و افت کیفیت حرکات میشود
بخش اول : بوکس؛ ورزشی انفجاری و بیهوازی یا ترکیبی از هر سه سیستم انرژی؟
بخش دوم : بوکس چگونه از سیستم ATP-PC و گلیکولیز بیهوازی استفاده میکند؟
بخش سوم : نقش سیستم هوازی در بوکس، کیکبوکسینگ و اِم اِم اِی
بخش چهارم : مقایسه بوکس با فوتبال، کشتی، بدنسازی، دویدن، شنا و سایر ورزشها از نظر فیزیولوژی
بخش پنجم : چگونه مانند یک بوکسور حرفهای تمرین کنیم؟
